Univerzitet u Beogradu - Biološki fakultet
Institut za botaniku i Botanička bašta „Jevremovac“

Značaj

Botanička bašta „Jevremovac“, učionica pod otvorenim nebom, je sastavni deo Instituta za botaniku Biološkog fakulteta Univerziteta u Beogradu, koji je jedan od najvećih i najstarijih fakulteta prirodnih nauka u jugoistočnoj Evropi. U Institutu za botaniku i Botaničkoj bašti se nastavna i naučna delatnost ostvaruje radom: Katedre za ekologiju i geografiju biljaka; Katedre za algologiju, mikologiju i lihenologiju; Katedre za morfologiju i sistematiku biljaka; Katedre za mikrobiologiju i Katedre za fiziologiju biljaka.

Otvoreni prostor Botaničke bašte "Jevremovac" sadrži bilјni fond koji obuhvata više od 2000 različitih vrsta. Na otvorenom prostoru Botaničke bašte nalazi se oko 300 vrsta drveća i žbunova i oko 800 zelјastih vrsta domaćih, evropskih i egzotičnih predela, dok se broj tropskih, subtropskih i pustinjskih bilјaka koje se gaje u staklenoj bašti procenjuje na više od 1000 vrsta. Biljni fond je grupisan u geografske i ekološke celine tako da posetioci Botaničke bašte imaju jedinstvenu mogućnost da se na malom prostoru upoznaju sa čudesnim svetom biljaka, otkrivajući tajne njihove klasifikacije, morfologije, rasprostranjenja, kao i načina prilagođavanja na život u najrazličitijim uslovima spoljašnje sredine.

Kao prva i do sada jedina Botanička bašta u Srbiji, zbog svojih izrazitih prirodnih vrednosti i karakteristika, područje Bašte zaštićeno je Uredbom o zaštiti Spomenika prirode Botanička bašta „Jevremovacˮ („Službeni glasnik RS“, br. 23/95) kao prirodno dobro - spomenik prirode od velikog značaja - II kategorije. Sa svojim značajnim naučnim, kulturno istorijskim i arhitektonskim vrednostima „Jevremovac“ predstavlјa jedinstven sistem spomeničkog kompleksa i kao takav zaštićen je i kao Spomenik kulture Odlukom o utvrđivanju Botaničke bašte „Jevremovacˮ u Beogradu za Spomenik kulture („Sl. glasnik RS“, br. 30/07). Time je ukupan prostor Botaničke bašte stavljen pod poseban režim zaštite i ustanovljena je posebna obaveza društva da se stara o njenom razvoju i zaštiti.

U sklopu ovog Spomenika prirode i kulture, nalaze se i vredne celine Biološkog fakulteta Univerziteta u Beogradu: Herbarijum (sa izdvojenom kolekcijom bilјaka koje je sakupio Josif Pančić - Herbarium Pancicanum) i Biblioteka Instituta za Botaniku i Botaničke bašte „Jevremovacˮ.

U Botaničkoj bašti "Jevremovac" izvodi se više posebnih programa zaštite ugroženih biljaka. Neke od tih biljaka se u Botaničkoj bašti uspešno gaje, formirane su banke njihovih semena, što omogućava njihovo potencijalno vraćanje na prirodna staništa sa kojih su nestale ili na kojima se njihova brojnost smanjila do kritične granice. Pojedine biljke, koje se teže uzgajaju u uslovima Botaničke bašte, uključene su u poseban program razmnožavanja metodom kulture tkiva. Ovim savremenim metodom se iz samo jedne individue, u laboratorijskim uslovima, može razmnožiti na stotine novih jedinki koje se nakon toga mogu vratiti na prirodna staništa.